2. Cơ cấu cổ đông:
- Vốn điều lệ công ty CP Kinh doanh F88: 407 tỷ đồng.
- F88 có 2 cổ đông lớn là Mekong Capital (quỹ đã “nuôi lớn” Thế giới di động, PNJ, Golden Gate, Traphaco, Masan Consumer, Pharmacity) và Granit Oak (quỹ chuyên đầu tư Fintech có trụ sở tại Dublin, New York và London).
Mekong Capital đã rót vốn vào F88 tổng cộng 3 lần – lần đầu tiên vào năm 2017, sở hữu 41.8% cổ phần công ty mẹ.
Granite Oak tham gia F88 năm 2018, sở hữu 12.9% cổ phần. Tại thời điểm đầu tư, số tiền Granite Oak bỏ ra mua cổ phần tương đương giá trị định giá F88 với tổng vốn hóa gần 1.000 tỷ đồng. Cổ phần còn lại thuộc về 4 cổ đông sáng lập và một vài cổ đông nhỏ lẻ khác.
- Vòng gọi vốn lần thứ 3 công bố vào tháng 6/2020, giá trị định giá F88 đã được đẩy lên 2.100 tỷ đồng.
Như vậy, giá trị định giá F88 (mẹ) đã gấp 34 lần so với vốn điều lệ (61 tỷ đồng). Phần vốn chủ sở hữu thu được sau mỗi lần gọi vốn được hạch toán vào “Thặng dư vốn cổ phần”.
- Cũng như Thế giới di động, F88 phục vụ cho lĩnh vực có nhu cầu đang tăng trưởng, biên lợi nhuận cao, hướng vào phân khúc còn bỏ ngỏ, chiến lược giai đoạn đầu là tập trung đánh chiếm thị phần (4.000 cửa hàng cầm đồ ở HN và TPHCM) bằng cách mở rộng mạng lưới. Vừa mở rộng quy mô vừa hoàn thiện mô hình quản lý và ứng dụng công nghệ.
Hoàn thiện xong, nuôi cho lớn xong thì đem… bán – cho lên sàn chứng khoán hoặc gả cho chàng rể nào giàu có – "nhà mặt phố, bố làm to". Đây là phong cách truyền thống của Mekong Capital.
3. Ngành:
- Như đã đề cập ở trên, ngành kinh doanh chính của F88 là “cầm đồ” hoặc “cho vay nhanh phí cao cầm cố bằng tài sản” (lưu ý là “cầm cố” chứ không phải “thế chấp”, “bảo lãnh” – những biện pháp bảo đảm theo Luật Dân sự). Theo ngôn ngữ quốc tế gọi là “shadow banking”
- Các dịch vụ tín dụng mờ (shadow banking) có tài sản cầm cố là ô tô, xe máy, điện thoại di động và laptop. Theo ước tính của các chuyên gia kinh tế, quy mô tín dụng mờ ở Việt Nam hiện chiếm tương đương với khoảng 22% trên tổng quy mô dư nợ tín dụng của toàn hệ thống NH.
- Thời gian vay vốn là khá ngắn, thông thường trong vài tuần đến 1 tháng. Tất nhiên, lãi suất mà người đi vay phải chịu là không hề nhỏ, có thể lên đến hàng chục % mỗi tháng.
- Lợi nhuận trong phân khúc tín dụng mờ này khá cao. Theo ghi nhận của hãng Reuters, tỷ suất lợi nhuận biên trước thuế của các chuỗi Money Max là hơn 30% - khá cao khi so sánh với các lĩnh vực kinh doanh tài chính khác nhờ vòng quay vốn nhanh chóng. Tất nhiên là lợi nhuận cao thường đi kèm với rủi ro cao. Bởi phần lớn khách hàng của cửa hàng cầm đồ là những người, các công ty không đủ chuẩn để tiếp cận các khoản tín dụng có lãi suất thấp hơn từ hệ thống NH.
- Ngoài ra, một số khách hàng đi vay sử dụng tài sản cầm cố là bất động sản, vàng... có biên độ giá biến động rất lớn, gây khó khăn cho các DN trong việc định giá và kiểm soát rủi ro mỗi khi có sự cố xảy ra. Đó là chưa kể, tài sản cầm cố tại các cửa hàng cầm đồ có thể là không hợp pháp và việc cung cấp các khoản tín dụng dựa trên tài sản này không phải là điều được khuyến khích.
- Để quản lý rủi ro nhóm công ty thuộc ngành này không cho vay tín chấp mà chỉ tập trung vào các gói cho vay cầm đồ có tài sản đảm bảo. Ngoài khoản lãi suất phải chịu hàng tháng, khách khi cầm đồ tại các hệ thống này cũng luôn phải chịu thêm nhiều khoản phí như bảo hiểm khoản vay, phí bảo quản tài sản, phí tư vấn...
- Có một điều đáng chú ý là các DN kinh doanh cầm đồ thường ăn nên làm ra vào thời kỳ nền kinh tế gặp nhiều khó khăn, điển hình như giai đoạn 2011 - 2013. “Sự thành công của các DN cầm đồ có thể là tín hiệu không vui cho các nền kinh tế Đông Nam Á, bởi chúng kinh doanh hiệu quả nhờ tận dụng sự khó khăn về túi tiền của các hộ gia đình”, Reuters nhận định. Thời điểm năm 2020 này cũng tiếp tục là một giai đoạn khó khăn của nền kinh tế, và đây cũng là cơ hội đem lại lượng khách hàng lớn cho tín dụng mờ (lưu ý: tín dụng mờ chứ không phải tín dụng đen)
--> Như vậy, áp lực cạnh tranh của F88 trong việc giành lấy thị phần từ các cửa hàng cầm đồ nhỏ lẻ khác là khá lớn. Điều thuận lợi cho F88 là hiện phân khúc tài chính này chưa có những thương hiệu lớn có tiềm lực tham gia nên nếu thực hiện một chiến lược phù hợp, cùng đội ngũ nhân lực thực thi xuất sắc, F88 có thể thu được kết quả kinh doanh khả quan với Doanh thu và Lợi nhuận tăng trưởng mạnh trong các năm tới.
(còn tiếp - to be continued)
