Trong lúc "ai ở đâu ở yên đó", CIIC đi lang thang 1 vài diễn đàn kế toán tài chính, cộng đồng CEO và nhận được câu hỏi như ở trong hình.
Đây có lẽ cũng là băn khoăn của rất nhiều người làm Kế toán Doanh nghiệp. Và câu trả lời thường gặp nhất là "hãy đi tìm các doanh nghiệp làm dịch vụ Bctc kế toán, thuế.. Họ sẽ giúp modify BCTC thật đẹp đảm bảo các quy định của ngân hàng: Hệ số thanh toán, Tỷ lệ đòn bẩy, vòng quay vốn lưu động" (câu trả lời như trong hình)
Tuy nhiên, câu trả lời chính xác nhất là: Hãy dựa trên số liệu thực và điều chỉnh, chuẩn hóa dần thay vì "xào nấu" BCTC. Việc "cook" BCTC sẽ dẫn doanh nghiệp tới việc "sai một ly đi một dặm", sau này rất khó để quay trở lại sửa sai. Công tác tài chính không thể làm trong ngày một ngày hai.
Về chi tiết các nội dung phía Bank thường phân tích, đánh giá, mời các bạn tham khảo dưới đây:
Đối với Ngân hàng: Việc phân tích Doanh nghiệp nhằm giúp NH hiểu được thực trạng của DN (hoạt động ntn, thuận lợi/khó khăn/triển vọng, …) trên cơ sở đó đánh giá khả năng tham gia vào các Phương án KD, khả năng tạo tiền & khả năng đảm bảo trả nợ trong thời hạn cho vay => giúp NH yên tâm thu được nợ & DN giữ uy tín trong mối quan hệ.
Ngân hàng thường đánh giá số liệu theo nhiều góc độ như:
1) Đánh giá nhanh: hoạt động KD có lãi, vốn lưu động ròng không âm;
2) Sự phù hợp của số liệu: đánh giá qua sự phù hợp giữa Doanh thu với cơ cấu TS/Nguồn vốn; tỷ lệ các chi phí, tỷ lệ lợi nhuận; Doanh thu trên BCTC với Doanh thu trên tờ khai GTGT; Dòng tiền/sao kê tài khoản & Doanh thu/Phải thu/Phải trả; Doanh thu/Lợi nhuận thực hay chiêu thức kế toán, Doanh thu từ đối tác chuyển về hay từ điều vốn, nộp tiền mặt...
3) Chất lượng Tài sản – Nguồn vốn: nhận biết & loại bỏ những khoản mục kém chất lượng, hạch toán sai, không đi vào SXKD trong kỳ, … như: tồn kho không luân chuyển, công nợ không thu hồi được qua nhiều kỳ kế toán, thực tế khác với sổ sách, các giao dịch mua bán/vốn: giữa DN & các nhóm liên quan …
Từ đó đánh giá thực chất về KQKD, tình hình tài chính. Nếu số liệu không phù hợp, NH sẽ phân tích tình hình DN dựa trên số liệu do NH điều chỉnh;
4) Đánh giá sử dụng vốn đúng/sai mục đích thông qua: tính toán Vốn lưu động ròng & so sánh các khoản tiền mặt liên quan đến hoạt động, cân đối tài chính, cân đối nợ vay
5) Kết hợp phương pháp phân tích để đánh giá tình hình tài chính của DN như: phân tích cơ cấu, phân tích biến động, phân tích xu hướng (diễn biến dư nợ & các tài sản/nguồn vốn trong kỳ,…), phân tích các chỉ số tài chính, phân tích cashflow & dự báo.
6) Do BCTC là số liệu biểu thị tại 1 thời điểm (cân đối kế toán) & 1 quá trình/giai đoạn (Báo cáo P&L & cashflow) nên khi phân tích NH sẽ nhìn trong 1 giai đoạn dài thường 3 năm trở lên – vì vậy mới yêu cầu BCTC trong 3 năm gần nhất. Từ đó, giúp họ nhìn chuẩn xác hơn về DN.
Bên cạnh đó, khi đánh giá, phía NH còn liên hệ với: môi trường KD, thị phần/vị thế của Cty trên thị trường, tính chất mùa vụ, quan điểm, tính cách của Ban lãnh đạo DN, tình hình ngành/vĩ mô … để đánh giá diễn biến tài chính/đầu tư của DN có phù hợp hay không.
Như đã nói ở trên, NH có nhiều cơ sở để đánh giá tính chính xác & mức độ tin cậy của số liệu. Mình cố bóp chỗ này thì nó sẽ lòi chỗ kia ra. Những sự che giấu các yếu kém về tài chính hay “tô hồng” số liệu sẽ có thể bị phát hiện ngay & khi đó DN sẽ bị ảnh hưởng do NH hạ điểm tín dụng => 
kéo theo chính sách về cho vay, lãi suất & các ĐK tín dụng sẽ bị siết chặt hơn trước.
Vì vậy, đối với CIIC khi tư vấn cho CEO doanh nghiệp, số liệu nên hợp lý, phù hợp với tình hình của Doanh nghiệp hiện tại. Ngân hàng hay bất kỳ đối tác nào cũng thích làm việc với “người thật việc thật” – mức độ tin cậy tốt dễ hợp tác Về số liệu của doanh nghiệp nếu chưa ổn thì cần có lộ trình điều chỉnh dần, xuất phát từ chính nội tại của Doanh nghiệp
